konstrukcja.jpg

 SZKODY GÓRNICZE

PODSTAWY PRAWNE WYKONYWANIA OPRACOWAŃ

Dz.U. 2011 nr 163 poz. 981

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze

Dz.U. 2008 nr 118 poz. 751

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie likwidacji kopalń, działań wykonywanych po zakończeniu likwidacji kopalń oraz naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego

Dz.U. 2005 nr 228 poz. 1947

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo geologiczne i górnicze

Dz.U. 1996 nr 115 poz. 551

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 23 września 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania oraz sposobu wykorzystania dotacji przeznaczonych dla górnictwa.

Dz.U. 1995 nr 22 poz. 119

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 11 stycznia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi.

Dz.U. 1994 nr 114 poz. 552

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 października 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych.

M.P. 1994 nr 45 poz. 368

Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 3 sierpnia 1994 r. w sprawie określenia kryteriów oceny zagrożeń naturalnych oraz trybu zaliczania złóż kopalin, ich części lub wyrobisk górniczych do poszczególnych stopni zagrożeń.

Dz.U. 1994 nr 27 poz. 96

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

M.P. 1992 nr 24 poz. 176

Zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lipca 1992 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników jednostek sfery budżetowej działających w zakresie budownictwa i gospodarki przestrzennej przy urzędach organów administracji państwowej i samorządowej.

M.P. 1991 nr 4 poz. 22

Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 31 grudnia 1990 r. zmieniające niektóre zarządzenia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.

Dz.U. 1990 nr 83 poz. 487

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1990 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1990 nr 83 poz. 486

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1990 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie odszkodowań za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz w sprawie sposobu wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.

Dz.U. 1989 nr 49 poz. 276

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 1989 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie odszkodowań za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz w sprawie sposobu wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.

Dz.U. 1986 nr 3 poz. 19

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lutego 1986 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1985 nr 1 poz. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 1985 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie naprawiania szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego.

Dz.U. 1983 nr 56 poz. 252

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 września 1983 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1983 nr 32 poz. 151

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie odszkodowań za nie dające się usunąć uszkodzenia gruntów rolnych i leśnych, za uszkodzone wskutek robót górniczych zasiewy i uprawy oraz w sprawie sposobu wypłaty odszkodowań pieniężnych za szkody górnicze.

M.P. 1983 nr 7 poz. 45

Zarządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministra Finansów z dnia 23 lutego 1983 r. w sprawie planowania w zakresie naprawiania szkód górniczych oraz tworzenia przez przedsiębiorstwa górnicze funduszów szkód górniczych i dokonywania wypłat z tych funduszów.

Dz.U. 1981 nr 21 poz. 104

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1978 nr 15 poz. 68

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie naprawiania szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego.

Dz.U. 1978 nr 15 poz. 67

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1977 nr 35 poz. 151

Ustawa z dnia 26 listopada 1977 r. o zmianie Prawa górniczego.

Dz.U. 1975 nr 32 poz. 172

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 października 1975 r. w sprawie utworzenia komisji do spraw szkód górniczych oraz ustalenia ich siedzib i właściwości miejscowej.

Dz.U. 1965 nr 54 poz. 335

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1965 r. w sprawie utworzenia okręgowych komisji do spraw szkód górniczych przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach.

M.P. 1963 nr 27 poz. 137

Zarządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministra Finansów z dnia 2 marca 1963 r. w sprawie planowania w zakresie naprawiania szkód górniczych oraz tworzenia przez przedsiębiorstwa górnicze funduszów na pokrycie kosztów naprawiania szkód górniczych i dokonywania wypłat z tych funduszów.

M.P. 1958 nr 40 poz. 229

Zarządzenie nr 94 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 maja 1958 r. w sprawie trybu postępowania przy zawieraniu przez przedsiębiorstwa górnicze ugód dotyczących naprawiania niektórych szkód górniczych powstałych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina.

M.P. 1956 nr 10 poz. 131

Zarządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1956 r. w sprawie wyznaczenia w Okręgowej Komisji do Spraw Szkód Górniczych przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie zespołów orzekających ze stałą siedzibą w m. Bytomiu.

M.P. 1955 nr 88 poz. 1074

Zarządzenie nr 297 Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 października 1955 r. w sprawie trybu urzędowania komisji do spraw szkód górniczych.

M.P. 1954 nr 120 poz. 1694

Zarządzenie nr 292 Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1954 r. w sprawie wynagrodzenia członków komisji do spraw szkód górniczych za udział w posiedzeniach zespołów orzekających.

M.P. 1954 nr 120 poz. 1693

Zarządzenie nr 291 Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1954 r. w sprawie powoływania członków komisji do spraw szkód górniczych oraz ich kwalifikacji.

M.P. 1954 nr 120 poz. 1692

Zarządzenie nr 290 Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1954 r. w sprawie szczegółowej organizacji komisji do spraw szkód górniczych.

M.P. 1954 nr 107 poz. 1422

Uchwała nr 684 Prezydium Rządu z dnia 26 października 1954 r. w sprawie poruczenia komórkom gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydiów rad narodowych załatwiania spraw dotyczących naprawiania szkód górniczych.

Dz.U. 1954 nr 56 poz. 280

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1954 r. w sprawie utworzenia okręgowych komisji do spraw szkód górniczych oraz ustalenia siedziby odwoławczej komisji do spraw szkód górniczych.

Dz.U. 1954 nr 47 poz. 226

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 października 1954 r. w sprawie komisji do spraw szkód górniczych.

M.P. 1952 nr 48 poz. 657

Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów oraz Ministrów: Finansów, Gospodarki Komunalnej, Hutnictwa i Górnictwa z dnia 30 maja 1952 r. w sprawie usuwania niektórych skutków szkód górniczych.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze opublikowana została w Dzienniku Ustaw nr 163 poz. 981 i weszła w życie z dniem 1. stycznia 2012 r. Ustawa ta zastąpiła ustawę z dnia 4. lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze. Niniejszy artykuł stanowi omówienie zmian jakie nastąpiły w zakresie odpowiedzialności za szkody wywołane ruchem zakładu górniczego.

Pierwsza, chyba najbardziej istotna zmiana dotyczy okresu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego. Zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. roszczenia te przedawniają się z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie. Tym samym ustawodawca przeciął wszelkie kontrowersje związane z okresem przedawnienia, jakie powstały na gruncie ustawy z 4. lutego 1994 r. Tytułem przypomnienia należy wspomnieć, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przeważał pogląd, że okres przedawnienia tych roszczeń wynosi trzy lata. Na podstawie dość wątpliwej konstrukcji prawnej do odpowiedzialności za szkody wywołane ruchem zakładu górniczego stosowano przepisy kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych. Kontrowersje dotyczyły tego, że działalność legalną, prowadzoną zgodnie z przepisami ustawy zakwalifikowano, jako czyn niedozwolony. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. nie zawierała żadnego uregulowania odnoszącego się do przedawnienia roszczeń. Dlatego do przedawnienia tych roszczeń należało stosować dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 118 kodeksu cywilnego: Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć (-). Czyny niedozwolone są zdarzeniami przypadkowymi i sporadycznymi, zaś szkody wywołane ruchem zakładu górniczego są w pewnym sensie zamierzonym skutkiem działalności górniczej. Przeciwko czynom niedozwolonym osoba zagrożona może podejmować kroki zaradcze, zarówno prawne, jak i faktyczne. Już Witold Czachórski zwrócił uwagę, że pod wpływem tradycji rzymskich zobowiązania dzieli się mylnie tylko na dwie grupy: zobowiązania wynikające z umów i zobowiązania wynikające z czynów niedozwolonych. Zdaniem prof. Czachórskiego podział ten jest zakorzeniony w umysłach tak dalece, że nie dostrzega się innych źródeł zobowiązań. Według prof. Czachórskiego źródłami zobowiązań są: umowy, jednostronne czynności prawne, bezpodstawne wzbogacenie, czyny niedozwolone, decyzje administracyjne oraz inne zdarzenia prawne nie dające się zakwalifikować do grup poprzednich. Te inne zdarzenia prawne rozsiane są po całym prawie, w różnych jego działach [Witold Czachórski, Zobowiązania, Lexis Nexis, Warszawa 2007, str. 126-7]. Zgodnie z podziałem prof. Czachórskiego szkody górnicze należy zaliczyć do innych zdarzeń prawnych, a nie do czynów niedozwolonych. Autor niniejszego artykuły ma jednak wątpliwości na ile zaliczanie szkód górniczych do czynów niedozwolonych wynikało z nieznajomości prawa, a na ile z wpływów lobby górniczego. W każdym razie ustawodawca przeciął kontrowersje dotyczące przedawnienia roszczeń o naprawienie szkód górniczych (szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego). Biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów, można stwierdzić, że okres przedawnienia został wydłużony.

Przy omawianiu tego zagadnienia należy zwrócić uwagę na art. 222 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., który stanowi: Do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten został zamieszczony w Dziale XIII Przepisy przejściowe i końcowe i nasuwa on szereg zastrzeżeń. Dlaczego do spraw nie zakończonych do 31. grudnia 2011 r. ma być stosowany niekorzystny dla poszkodowanych trzy letni termin przedawnienia, jeżeli wyrok jest wydawany w czasie, gdy obowiązuje już ustawa przewidująca pięcioletni okres przedawnienia? Jakie ratio legis przemawia za tym, aby wyrok opierać na stanie prawnym z dnia wniesienia powództwa, a nie z dnia wyrokowania. Bardziej „przewidujące” osoby mogły się wstrzymać z wniesieniem pozwu do czasu wejścia w życie nowych przepisów. Tylko, że wnosząc sprawę do sądu nie wiemy, czy w ogóle zostanie podniesiony zarzut przedawnienia, a przy szkodach górniczych nigdy też nie mamy pewności od kiedy należy liczyć faktyczny bieg przedawnienia. Takie wyczekiwanie na wejście w życie nowego prawa geologicznego i górniczego, mogło w pewnych sytuacjach doprowadzić do upływu pięcioletniego okresu przedawnienia. W każdym bądź razie osoby, które przegrały sprawy o naprawienie szkody górniczej z powodu upływu trzyletniego okresu przedawnienia, a wyrok zapadł po 31 grudnia 2011 r., czyli pod rządami nowego prawa geologicznego i górniczego, winny rozważyć skorzystanie z nadzwyczajnego środka prawnego, jakim jest skarga konstytucyjna. (o ile w dniu wyrokowania nie minął też pięcioletni okres przedawnienia). Zagadnienie to zostało jedynie zasygnalizowane, wymaga ono szerszej analizy. Można tylko jeszcze wspomnieć, że ta sytuacja przemawia dodatkowo za zastosowaniem przez sąd art. 5 kodeksu cywilnego. Wśród wielu przymiotów tego przepisu wymienia się bowiem również to, że ma on służyć realizacji sprawiedliwości w znaczeniu materialnym, będącej wartością konstytucyjna chronioną przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok TK z 17. października 2000 r. SK 5/99).

Podsumowując można stwierdzić, że nowa ustawa jest korzystna dla osób domagających się odszkodowania za szkody górnicze. Wprowadza ona jednoznaczny okres przedawniania wynoszący pięć lat od momentu dowiedzenia się o szkodzie. Jednocześnie niekorzystny dla niektórych poszkodowanych jest przepis dotyczący postępowań wszczętych przed 31. grudnia 2011r., ponieważ mogą oni nie skorzystać na zmianach wprowadzonych nową ustawą. W takim przypadku zalecamy nie składać broni i rozważyć wniesienie Skargi Konstytucyjnej. Szody górnicze dotyczą najczęściej nieruchomości, które stanowią niejednokrotnie dorobek wielu lat pracy, a usunięcie szkód we własnym zakresie byłoby kosztowne. Jeśli więc stwierdzimy zaistnienie szkód górniczych na naszej posesji, warto zwrócić się po pomoc do radcy prawnego. Zwiększa to szanse na otrzymanie odszkodowania i przyspieszy cały proces naprawy szkód.

Strony internetowe w zakresie szkód górniczych:

 KSP Legal & tax advice

 Internetowy System Aktów Prawnych

Literatura Przedmiotu:

1.    Zużycie obiektów budowlanych oraz podstawowe nazewnictwo budowlane WACETOB 2000.

2.    Obowiązujące Normy i Przepisy Budowlane

3.    Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane z późniejszymi zmianami (stan prawny na 5 października 2011 r.) (Dz. U. Nr 156 poz. 1118).

4.    Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690).

5.    Prawo geologiczne i górnicze. Ustawa z dnia 27 lipca 2001r. Dz. Ust. Nr 110/2001

6.    „Szkody górnicze w budownictwie” – Marian Kawulok – ITB Warszawa 2010.

7.    „O kwalifikowaniu przyczyn uszkodzeń w obiektach budowlanych na terenach górniczych” – Marian Kawulok.

8.    „Ochrona powierzchni przed szkodami górniczymi” – Praca zbiorowa – Wydawnictwo Śląsk. Katowice 1980.

9.    „Budownictwo na terenach górniczych” – Prof. dr inż. Józef Adam Ledwoń – ARKADY Warszawa 1983.

10.  „Zarys ochrony terenów górniczych” – Piotr Strzałkowski – Wydawnictwo Politechniki Śląskiej. Gliwice 2010.

11.  Diagnozowanie budynków zlokalizowanych na terenach górniczych” – Marian Kawulok – ITB nr 380/2003. Warszawa 2003

12.  ”Wymagania techniczne dla obiektów budowlanych wznoszonych na terenach górniczych” ITB nr 364/2007. Warszawa 2007.

13.  ”Projektowanie budynków podlegających wpływom wstrząsów górniczych” ITB nr 391/2003. Warszawa 2003.

14.  „Projektowanie budynków na terenach górniczych” ITB nr 416/2006. Warszawa 2006

15.  „Diagnostyka konstrukcji żelbetowych” – Ł. Drobiec, R. Jasiński, A. Piekarczyk, Tom I – Wydawnictwo PWN, Warszawa 2010r.

16.  „Ochrona obiektów budowlanych na terenach górniczych” – praca zbiorowa pod kierunkiem prof.dr.hab.inż.J.Kwiatka- GIG Katowice 1997.

17.  Instrukcja GIG nr 12. – „Zasady oceny możliwości prowadzenia podziemnej eksploatacji górniczej z uwagi na ochronę obiektów budowlanych” – GIG Katowice

EKSPERTYZY USZKODZONYCH BUDYNKÓW-PROJEKTY ZABEZPIECZEŃ-KOSZTORYSY

ZGŁASZANIE SZKÓD GÓRNICZYCH-NAPRAWA

Zgłaszanie szkód

Postępowanie o naprawienie szkody wszczynane jest na pisemny wniosek poszkodowanego, za wyjątkiem sytuacji awaryjnych lub w razie wystąpienia wstrząsu pochodzenia górniczego, w  przypadku których zgłoszenia można dokonać telefonicznie. Tryb awaryjny jest zastrzeżony dla sytuacji zagrożenia zdrowia, życia lub mienia użytkowników powierzchni terenu jeśli istnieje przypuszczenie, że zagrożenie zaistniało wskutek ruchu zakładu górniczego i wymaga ono niezwłocznego podjęcia działań dla jego likwidacji lub minimalizacji skutków.

Jeśli wniosek o naprawę szkody zostanie przesłany do niewłaściwego oddziału spółki wówczas oddział ten ma obowiązek niezwłocznie przesłać wniosek do oddziału właściwego, z jednoczesnym powiadomieniem o tym wnioskodawcy.

Zakład Górniczy odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku, po zbadaniu jego zasadności, ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia w formie pisemnej wnioskodawcy o wyniku jego rozpatrzenia.

Oględziny szkody

W przypadku stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy szkodą i ruchem zakładu górniczego przeprowadzane są oględziny szkód. Z  propozycją terminu przeprowadzenia oględzin winien wystąpić  dział  danego zakładu górniczego właściwy do rozpatrzenia wniosku, w terminie 14 dni kalendarzowych do daty jego otrzymania.

W imieniu przedsiębiorcy oględzin dokonuje (w obecności wnioskodawcy) osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Z oględzin sporządzany jest protokół, w którym opisywane są wszystkie zauważone uszkodzenia. Dopuszcza się udział w oględzinach innych osób, w tym także osób reprezentujących wnioskodawcę. W  przypadku gdy wnioskodawca odmawia podpisania protokołu fakt ten zostaje w  protokole odnotowany wraz z podaniem powodu odmowy. Wnioskodawcy przysługuje prawo otrzymania kopii protokołu.

Zawarcie ugody o naprawę szkody

Podstawą prawną do wykonania naprawy szkody jest ugoda zawarta pomiędzy poszkodowanym, a przedsiębiorcą – warunek ten nie dotyczy sytuacji awaryjnych.
W sprawach spornych ugodę zastępuje prawomocny wyrok sądu powszechnego.

Naprawa szkody

Naprawa szkody polegająca na przywróceniu stanu poprzedniego może być wykonana przez przedsiębiorcę lub przez poszkodowanego. W pierwszym przypadku zakład górniczy  powierza wykonanie robót budowlanych specjalistycznym firmom zewnętrznym, wybieranym w drodze przetargów, zgodnie z ustalonymi procedurami. W drugim przypadku, za zgodą przedsiębiorcy, poszkodowany może wykonać roboty naprawcze we własnym zakresie, na koszt przedsiębiorcy, na warunkach ustalonych w ugodzie. Jeśli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo gdy pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, wówczas roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Zwrot kosztów zabezpieczenia wznoszonego obiektu budowlanego

Zwrot kosztów zabezpieczenia obiektu budowlanego przed skutkami ruchu zakładu górniczego obejmuje uzasadnione koszty wykonanego zabezpieczenia, a na pisemny wniosek inwestora również inne uzasadnione koszty poniesione przez niego w związku z koniecznością wykonania zabezpieczenia. Podstawą wypłaty stosownego odszkodowania jest ugoda zawarta pomiędzy inwestorem i przedsiębiorcą, pod  warunkiem odpowiedniego udokumentowania wykonanych robót budowlanych. Zaleca się aby przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor powiadamiał o tym fakcie przedsiębiorcę i umożliwiał mu udział w odbiorach robót związanych z wykonywaniem zabezpieczeń przed wpływami eksploatacji górniczej. Postępowanie takie pozwoli na wyeliminowanie potencjalnych późniejszych sporów na linii przedsiębiorca – inwestor, w  momencie przeprowadzania weryfikacji kosztów zabezpieczeń.

LIKWIDACJA,ODSZKODOWANIA W SZKODACH GÓRNICZYCH

 Kompania Węglowa  S.A.

Przykładowe zdjęcia uszkodzeń dla których wykonywaliśmy opracowania:

© Biuro projektowe Konstruktor 2013

Uwaga! Strona biurokonstruktor.pl korzysta z danych zapisywanych w plikach cookies. W kazdej chwili mozesz zablokowac wykorzystywanie plikow cookies przez twoja przegladarke Czytaj wiecej